Tüm içgörüler
ORBITRA İÇGÖRÜLER

AB Yapay Zekâ Yasası Türk Şirketlerini Nasıl Etkiler? 2026 Rehberi

AB Yapay Zekâ Yasası, AB'deki kişilere hizmet veren Türk şirketlerini de kapsıyor. 2026 omnibus sonrası takvim, sohbet botu kuralları, cezalar ve 90 günlük plan.

Yazar Orbitra AIYayınlandı 13 dk okuma
AB Yapay Zekâ YasasıYapay Zekâ YönetişimiKVKKTürkiye
AB Yapay Zekâ Yasası Türk Şirketlerini Nasıl Etkiler? 2026 Rehberi

İstanbul'daki bir e-ticaret şirketinin web sitesinde çalışan yapay zekâ asistanı Almanya'daki bir müşteriyle yazışıyorsa, 2 Ağustos 2026'dan bu yana yeni bir kurala tabidir: Müşteri, bir yapay zekâyla konuştuğunu bilmelidir. Şirketin AB'de ofisi, çalışanı ya da şubesi olmaması bunu değiştirmez. AB Yapay Zekâ Yasası (EU AI Act), yapay zekâ sisteminin çıktısı AB'de kullanıldığı sürece sağlayıcının nerede kurulu olduğuna bakmaz.

Bu durum, AB'ye ihracat yapan, AB'li müşterilere yazılım satan ya da web sitesinde AB'den gelen ziyaretçilere hizmet veren pek çok Türk şirketini ilgilendiriyor. Bu rehber, yasanın hangi durumlarda size uygulandığını, Temmuz 2026'daki "dijital omnibus" değişikliklerinden sonra hangi kuralın ne zaman başladığını ve önümüzdeki 90 günde neler yapmanız gerektiğini anlatıyor.

Kısa cevap

  • Yasa AB dışındaki şirketlere de uygulanır. AB pazarına yapay zekâ sistemi sunan ya da yapay zekâ çıktısı AB'de kullanılan Türk şirketleri kapsamdadır. Yapay zekâyı yalnızca Türkiye'deki işler için kullanıyorsanız ve çıktılar AB'de kullanılmıyorsa, yasa size doğrudan uygulanmaz.
  • En acil yükümlülük şeffaflıktır. 2 Ağustos 2026'dan beri insanlarla doğrudan etkileşen sistemler, bu durum bağlamdan açıkça anlaşılmıyorsa kendini yapay zekâ olarak tanıtmalı; deepfake içerikler de etiketlenmelidir.
  • Yasaklar Şubat 2025'ten beri yürürlükte ve omnibus düzenlemesiyle ertelenmedi. İşyerinde duygu tanıma ve sosyal puanlama bunlara örnektir.
  • Yüksek riskli sistemlerin takvimi ertelendi. İşe alım, kredi skorlama ve eğitim gibi alanlar için 2 Aralık 2027; ürünlere gömülü yapay zekâ için 2 Ağustos 2028.
  • Cezalar 35 milyon avroya ya da dünya çapındaki yıllık cironun %7'sine kadar çıkabilir. KOBİ'ler ve girişimler için iki tutardan düşük olanı uygulanır.
  • KVKK yerinde duruyor. Yapay Zekâ Yasası veri koruma hukukunun yerini almaz, onun üzerine eklenir.

AB Yapay Zekâ Yasası nedir?

AB Yapay Zekâ Yasası, resmî adıyla (AB) 2024/1689 sayılı Tüzük, 1 Ağustos 2024'te yürürlüğe girdi ve yapay zekâyı kapsamlı biçimde düzenleyen ilk yasa oldu. Bir tüzük olduğu için AB'nin 27 üye ülkesinde doğrudan uygulanır; üye ülkelerin ayrıca kendi kanunlarını çıkarmasını beklemez.

Yasa, yapay zekâyı kullandığı teknolojiye göre değil, kullanım amacına ve yarattığı riske göre düzenler. Aynı dil modeli, müşteri sorularını yanıtlarken düşük riskli, iş başvurularını elerken yüksek riskli sayılabilir.

Risk seviyesi Örnekler Ne gerekir?
Yasak Sosyal puanlama, işyerinde ve eğitimde duygu tanıma (tıbbi ve güvenlik amaçları hariç), insanların zaaflarını istismar eden sistemler, internetten ya da kamera kayıtlarından hedefsiz yüz görüntüsü toplama Kullanılamaz
Yüksek risk İşe alım ve CV eleme, terfi ve performans kararları, bireylerin kredi skorlaması, hayat ve sağlık sigortası fiyatlaması, sınav değerlendirmesi, makine ya da tıbbi cihaz gibi ürünlerde güvenlik bileşeni olarak çalışan yapay zekâ Risk yönetimi, veri yönetişimi, teknik dokümantasyon, kayıt tutma, insan gözetimi, uygunluk değerlendirmesi
Şeffaflık Sohbet botları ve sesli asistanlar, yapay zekâ ile üretilen görsel, ses, video ve metin, deepfake'ler Kişiyi bilgilendirmek, içeriği işaretlemek ya da etiketlemek
Minimal risk Spam filtreleri, belge özetleme, kod asistanları, iç verimlilik araçlarının çoğu Özel bir yükümlülük yok

Bunlara ek olarak, genel amaçlı yapay zekâ modellerini (GPAI) geliştiren şirketler için teknik dokümantasyon, telif hakkı politikası ve eğitim verilerinin özeti gibi ayrı kurallar vardır. Personelin yapay zekâ okuryazarlığını desteklemek için önlem alma yükümlülüğü ise risk seviyesinden bağımsız olarak tüm sağlayıcılar ve uygulayıcılar için geçerlidir.

Yasanın Ek III'ünde sayılan alanlardan birinde çalışan her sistem otomatik olarak yüksek riskli sayılmaz. Yalnızca dar bir prosedürel görevi yerine getiren ya da bir insanın daha önce yaptığı değerlendirmeyi iyileştiren sistemler istisna olabilir; ancak bu değerlendirmeyi belgelemeniz gerekir. Kişilerin profilini çıkaran sistemler ise her zaman yüksek riskli kabul edilir.

Yasa Türk şirketlerine ne zaman uygulanır?

Yasanın 2. maddesi, kapsamı şirketin nerede kurulu olduğuna göre değil, yapay zekânın AB ile nasıl temas ettiğine göre belirler. Bir Türk şirketi şu durumlardan birindeyse kapsamdadır:

  1. AB pazarına yapay zekâ sistemi ya da genel amaçlı yapay zekâ modeli sunuyorsa. Örneğin AB'li şirketlere satılan, yapay zekâ özellikleri olan bir SaaS ürünü. AB'deki kullanıcılara açık bir depoda yayımlanan bir dil modeli de piyasaya arz sayılabilir.
  2. Yapay zekâ sisteminin çıktısı AB'de kullanılıyorsa. Örneğin Almanya, Fransa ya da Hollanda'daki müşterilerle konuşan bir web sitesi asistanı ya da AB'deki bir müşteri için yapılan aday değerlendirmeleri.
  3. AB'de kurulu bir şirketi ya da şubesi yapay zekâ kullanıyorsa. AB'deki bağlı şirketler, uygulayıcı olarak doğrudan kapsamdadır.
  4. AB'ye, içinde yapay zekâ bulunan ürünler ihraç ediyorsa. Ürününde güvenlik işlevi gören bir yapay zekâ sistemiyle birlikte ürünü kendi adıyla piyasaya süren üreticiler de kapsamdadır. Bu durum makine, beyaz eşya, otomotiv yan sanayi ve tıbbi cihaz ihracatçılarını yakından ilgilendirir.

Yasa iki temel rol tanımlar. Sağlayıcı (provider), bir yapay zekâ sistemini geliştiren ya da geliştirten ve kendi adı veya markasıyla piyasaya sunan ya da hizmete alan kişi veya kurumdur. Uygulayıcı (deployer) ise bir yapay zekâ sistemini kendi yetkisi altında, mesleki amaçla kullanan kişi veya kurumdur. Bir ajansa yaptırdığınız ve kendi markanızla çalıştırdığınız bir web sitesi asistanında sağlayıcı siz olabilirsiniz.

AB dışında kurulu olup yüksek riskli bir yapay zekâ sistemini AB pazarına sunan sağlayıcılar, sistemi piyasaya sunmadan önce AB'de yerleşik bir yetkili temsilci atamak zorundadır. Aynı kural, genel amaçlı yapay zekâ modeli sağlayıcıları için de geçerlidir.

İlgili yazı: KVKK ve Yapay Zekâ: Türk Şirketleri ChatGPT'ye Neyi Gönderebilir, Neyi Gönderemez

Takvim: hangi kural ne zaman başladı?

Yasa tek seferde değil, aşamalı olarak uygulanıyor. 24 Temmuz 2026'da AB Resmî Gazetesi'nde yayımlanan ve 27 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren (AB) 2026/1744 sayılı Tüzük, kamuoyunda "dijital omnibus" olarak biliniyor. Bu düzenleme yüksek riskli sistemlerin takvimini erteledi, bazı yükümlülükleri hafifletti ve yeni yasaklar ekledi. Şeffaflık kurallarını ise ertelemedi.

Tarih Uygulanmaya başlayan kurallar
1 Ağustos 2024 Yasa yürürlüğe girdi
2 Şubat 2025 Yasaklı uygulamalar ve yapay zekâ okuryazarlığı
2 Ağustos 2025 Genel amaçlı yapay zekâ modellerine ilişkin kurallar, yönetişim yapısı ve ceza hükümleri
27 Temmuz 2026 Omnibus yürürlüğe girdi; yapay zekâ okuryazarlığı yükümlülüğü yumuşatıldı
2 Ağustos 2026 Şeffaflık kuralları (Madde 50) ve yasanın geri kalanının büyük bölümü
2 Aralık 2026 2 Ağustos 2026'dan önce piyasaya sunulmuş üretken sistemler için makine tarafından okunabilir işaretleme; rıza dışı mahrem deepfake'ler ve çocuk istismarı içeriğine yönelik yeni yasaklar
2 Aralık 2027 Ek III'teki yüksek riskli sistemler: istihdam, kredi, sigorta, eğitim ve temel hizmetler gibi alanlar
2 Ağustos 2028 Ek I'deki yüksek riskli sistemler: makine, oyuncak, asansör ve tıbbi cihaz gibi ürünlere gömülü yapay zekâ

Omnibus, Madde 4'teki yapay zekâ okuryazarlığı yükümlülüğünü de yeniden yazdı. Sağlayıcılar ve uygulayıcılar artık personelinin yeterli düzeyde yapay zekâ okuryazarlığına sahip olmasını sağlamak yerine, bu okuryazarlığın gelişimini desteklemek için önlem almakla yükümlü. Yükümlülük kalkmadı; yalnızca belirli bir düzeyi garanti etme şartı kaldırıldı.

Sohbet botları ve üretken yapay zekâ için şeffaflık kuralları

Türk şirketlerinin çoğu için yasanın ilk somut etkisi, 2 Ağustos 2026'dan beri uygulanan Madde 50'den gelir.

  • İnsanlarla doğrudan etkileşen sistemler: Bir sohbet botu, sesli asistan ya da telefonda müşteriyle konuşan bir yapay zekâ ajanı, karşısındaki kişiye bir yapay zekâyla etkileşimde olduğunu bildirecek şekilde tasarlanmalıdır. Bu durum bağlamdan zaten açıkça anlaşılıyorsa istisna tanınır.
  • Sentetik içerik üreten sistemler: Ses, görsel, video ya da metin üreten sistemlerin sağlayıcıları, çıktıları makine tarafından okunabilir biçimde işaretlemeli ve yapay olarak üretildiklerinin tespit edilebilmesini sağlamalıdır. 2 Ağustos 2026'dan önce piyasada olan sistemler için son tarih 2 Aralık 2026.
  • Deepfake'ler: Gerçek kişilere, nesnelere, yerlere ya da olaylara benzeyen ve gerçekmiş gibi görünebilecek yapay görsel, ses ya da video içerik yayımlayan uygulayıcılar, içeriğin yapay olarak üretildiğini ya da değiştirildiğini açıklamalıdır. Açıkça sanatsal, yaratıcı, hicivli ya da kurgusal eserlerde bu açıklama, eserin sunumunu engellemeyecek uygun bir biçimde yapılabilir.
  • Kamuoyunu bilgilendiren metinler: Kamu yararını ilgilendiren konularda kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla yayımlanan yapay zekâ üretimi metinler, bir insan tarafından incelenip editoryal sorumluluğu üstlenilmediyse yapay zekâ ile üretildikleri belirtilerek yayımlanmalıdır.
  • Duygu tanıma ve biyometrik kategorizasyon: Bu sistemleri kullanan uygulayıcılar, sisteme maruz kalan kişileri bilgilendirmelidir.

Bilgilendirme, en geç ilk etkileşim ya da ilk karşılaşma anında, açık ve ayırt edilebilir biçimde yapılmalıdır. Avrupa Komisyonu, Madde 50'nin uygulanmasına ilişkin kılavuzunu Temmuz 2026'da yayımladı; yapay zekâ ile üretilen içeriğin işaretlenmesi ve etiketlenmesine dair uygulama kuralları da Haziran 2026'da kesinleşti.

Web sitesi asistanınız için pratik kontrol listesi:

  1. Açılış mesajında yapay zekâ olduğunu söyleyin. "Merhaba, ben [Şirket]'in yapay zekâ asistanıyım" gibi bir cümle yeterlidir. Bunu yalnızca gizlilik politikasında ya da sayfanın alt bilgisinde yazmak yetmez.
  2. Asistanı insan gibi davranmaya yönlendirmeyin. "Gerçek biriyle mi konuşuyorum?" sorusuna dürüst yanıt vermelidir. Asistana insan adı ve fotoğrafı vermek, gerçek bir kişiyle konuşulduğu izlenimini güçlendirir.
  3. Kullanıcının dilinde bildirin. Almanca konuşan bir ziyaretçiye yalnızca Türkçe bir uyarı göstermek, bilgilendirmeyi açık ve anlaşılır kılmaz.
  4. Bir insana devretme yolu sunun. Bu, Madde 50'nin bir şartı değildir; ancak şikâyetleri azaltır ve yüksek riskli kararlarda gereken insan gözetimine hazırlık sağlar.
  5. Yapay zekâ ile ürettiğiniz pazarlama görsellerini ve videolarını gözden geçirin. Gerçek kişileri ya da olayları taklit ediyorsa etiketleyin.
  6. Sağlayıcınıza sorun. Kullandığınız görsel, ses ya da metin üretim araçları çıktılarını filigran ya da meta veriyle işaretliyor mu? Bu yükümlülüğü kimin üstlendiği sözleşmede yazılı mı?

İlgili yazı: Çok Dilli Yapay Zekâ Asistanları: Arapça, Türkçe ve İngilizce İçin Kapsamlı Rehber

Yüksek riskli kullanımlar: İK, kredi ve ihracat ürünleri

Yüksek risk kurallarına geçiş için hâlâ zaman var, ancak hazırlık uzun sürüyor. Üç durum Türk şirketleri için öne çıkıyor:

  • AB'deki pozisyonlar için işe alım: AB'deki işler için CV eleyen, aday sıralayan ya da mülakat değerlendiren bir yapay zekâ, 2 Aralık 2027'den itibaren yüksek riskli sistem kurallarına tabidir. Uygulayıcı olarak sistemi kullanım talimatlarına uygun kullanmanız, insan gözetimini yetkin kişilere vermeniz, girdi verilerinin amaca uygun olduğundan emin olmanız, sistemi izlemeniz, otomatik kayıtları en az altı ay saklamanız ve sistemi işyerinde kullanmaya başlamadan önce çalışanları ve temsilcilerini bilgilendirmeniz gerekir.
  • Kredi ve sigorta: Bireylerin kredi değerliliğini değerlendiren ya da hayat ve sağlık sigortasında risk fiyatlaması yapan sistemler yüksek risklidir. Bu sistemleri kullanan uygulayıcılar, kullanmaya başlamadan önce temel haklar etki değerlendirmesi de yapmalıdır.
  • İhracat ürünleri: Makine, asansör, oyuncak ya da tıbbi cihaz gibi ürünlerde güvenlik bileşeni olarak çalışan yapay zekâ, 2 Ağustos 2028'den itibaren yüksek riskli sayılır ve ürünün uygunluk değerlendirmesine dahil edilir. Uyumlaştırılmış standartlar bu süreci kolaylaştıracak: Yapay zekâ kalite yönetim sistemine ilişkin ilk standart olan EN 18286:2026'nın referansı 2026'da AB Resmî Gazetesi'nde yayımlandı.

Bu tür bir sistemi geliştirip AB'deki müşterilere sunan bir Türk şirketiyseniz, yükümlülükleriniz daha ağırdır: risk yönetim sistemi, veri yönetişimi, teknik dokümantasyon, otomatik kayıt, insan gözetimi, doğruluk ve siber güvenlik, kalite yönetim sistemi, uygunluk değerlendirmesi, CE işareti, AB veri tabanına kayıt ve AB'de bir yetkili temsilci.

İlgili yazı: LLM Gözlemlenebilirliği ve OpenTelemetry: Kurumsal Yapay Zekâ Sistemleri İçin Üretim Ortamında İzleme Altyapısı Kurmak

Cezalar

İhlal Azami idari para cezası
Yasaklı uygulamalar 35 milyon € ya da dünya çapındaki yıllık cironun %7'si (hangisi yüksekse)
Yüksek risk ve şeffaflık dahil diğer yükümlülükler 15 milyon € ya da cironun %3'ü
Yetkililere yanlış, eksik ya da yanıltıcı bilgi vermek 7,5 milyon € ya da cironun %1'i

KOBİ'ler ve girişimler için iki tutardan düşük olanı uygulanır. Omnibus, bu kuralı yasaklı uygulamalar dışındaki cezalar için küçük orta ölçekli şirketlere (small mid-cap) de genişletti. Cezaları AB üye ülkelerinin yetkili makamları belirler ve uygular; genel amaçlı yapay zekâ modeli sağlayıcıları için ise Avrupa Komisyonu yetkilidir.

AB Yapay Zekâ Yasası ve KVKK birlikte nasıl işler?

Yapay Zekâ Yasası veri koruma hukukunun yerini almaz. Bir yapay zekâ asistanı kişisel veri işliyorsa üç düzenleme aynı anda devreye girebilir:

  • KVKK, Türkiye'de işlenen kişisel veriler için geçerlidir. Yurt dışındaki bir yapay zekâ sağlayıcısına kişisel veri göndermek, KVKK'daki yurt dışına aktarım kurallarına tabidir.
  • GDPR, AB'deki kişilere mal ya da hizmet sunuyorsanız veya davranışlarını izliyorsanız, AB'de kurulu olmasanız bile size uygulanabilir.
  • Yapay Zekâ Yasası ise bunların üzerine şeffaflık, risk yönetimi ve insan gözetimi gibi yapay zekâya özgü yükümlülükler ekler.

Kişisel Verileri Koruma Kurumu da konuya ilişkin rehberler yayımladı: Kasım 2025'te "Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda)" ve Mart 2026'da "İş Yerlerinde Üretken Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı". İkinci belge, iş yerlerindeki kullanımın çoğu zaman tanımlı bir kurumsal politikaya değil, bireysel tercihlere dayandığına dikkat çekiyor. Yazılı bir yapay zekâ kullanım politikası, hem KVKK hem de AB Yapay Zekâ Yasası açısından atılabilecek en somut ilk adımdır.

İlgili yazı: Şirketler İçin Yapay Zekâ Kullanım Politikası: Ücretsiz Şablon ve Uygulama Rehberi

Türkiye'nin kendi yapay zekâ düzenlemesi nerede?

Ekim 2026 itibarıyla Türkiye'de yürürlükte bir yapay zekâ kanunu yok; konuya ilişkin kanun teklifleri TBMM'de komisyon aşamasında bekliyor. Ağustos 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026–2030), uygulamayı izleyecek bir Ulusal Yapay Zekâ Kurulu kurulmasını, finans, sağlık, enerji, mobilite ve telekomünikasyon gibi öncelikli sektörlerde en az beş düzenleyici deneme alanı (sandbox) açılmasını ve risk temelli bir hukuki ve etik çerçeve hazırlanmasını öngörüyor.

AB'ye satış yapan bir Türk şirketi için pratik sonuç şu: Türkiye'deki düzenlemenin netleşmesini beklemek, AB'deki yükümlülükleri ertelemek için bir neden değil. AB kurallarına göre hazırlanan envanter, risk sınıflandırması ve şeffaflık uygulamaları, Türkiye'de ileride gelecek risk temelli kurallar için de sağlam bir başlangıç noktasıdır.

İlgili yazı: 2026'da Türkiye'de Yapay Zekâ ve Türkçe LLM'ler: Kim Neyi Geliştiriyor?

90 günlük uyum planı

1–30. gün: Görünürlük

  1. Envanter çıkarın. Kullandığınız tüm yapay zekâ sistemlerini listeleyin: web sitesi asistanları, iç araçlar, yazılımlara gömülü yapay zekâ özellikleri ve tedarikçilerin sunduğu modeller.
  2. AB temasını haritalayın. Her sistem için AB'deki kullanıcıları, müşterileri, bağlı şirketleri ve AB'ye ihraç edilen ürünleri işaretleyin.
  3. Risk seviyesini belirleyin. Her sistemi yasak, yüksek risk, şeffaflık ya da minimal risk kategorilerinden birine yerleştirin. Yasaklı bir uygulama bulursanız hemen durdurun.

31–60. gün: Acil düzeltmeler

  1. Şeffaflığı düzeltin. Sohbet botu bildirimlerini, deepfake etiketlerini ve sağlayıcılardan alınacak işaretleme teyitlerini tamamlayın.
  2. Politika ve eğitimi devreye alın. Yazılı bir yapay zekâ kullanım politikası yayımlayın, ekiplere yapay zekâ okuryazarlığı eğitimi verin ve eğitim kayıtlarını saklayın.
  3. Tedarikçi sözleşmelerini gözden geçirin. Veri işleme koşullarını, model dokümantasyonunu, işaretleme yükümlülüklerini ve gerekiyorsa AB'deki yetkili temsilciyi kontrol edin.

61–90. gün: Yüksek risk hazırlığı

  1. Yüksek riskli kullanımlar için yol haritası çıkarın. İK, kredi ya da ürün güvenliği alanında yapay zekâ kullanıyorsanız, Aralık 2027 ve Ağustos 2028 tarihlerinden geriye doğru planlayın.
  2. Kayıt ve gözetim altyapısını kurun. Yapay zekâ kararlarının kaydını tutun, insan gözetimi noktalarını tanımlayın ve olay bildirim sürecini yazıya dökün.
  3. Bir sorumlu atayın. Yapay zekâ uyumunun sahibini belirleyin ve takvimdeki değişiklikleri izlemesini sağlayın.

Sık yapılan hatalar

  • "AB'de değiliz, bizi ilgilendirmez." Yapay zekâ çıktınız AB'de kullanılıyorsa ilgilendirir.
  • "Omnibus her şeyi erteledi." Ertelenen, yüksek riskli sistemlerin takvimi. Yasaklar Şubat 2025'ten, şeffaflık kuralları Ağustos 2026'dan beri uygulanıyor.
  • "Gizlilik politikasına bir cümle eklemek yeterli." Bilgilendirme en geç ilk etkileşimde ve açık biçimde yapılmalı.
  • "Sorumluluk yazılım sağlayıcısında." Uygulayıcıların da yükümlülükleri var. Kendi markanızla sunduğunuz bir sistemde sağlayıcı sayılabilir ve sağlayıcı yükümlülüklerini üstlenebilirsiniz.
  • "KVKK uyumluysak AB Yapay Zekâ Yasası'na da uyumluyuz." İki düzenleme farklı şeyler ister: Biri kişisel veriyi, diğeri yapay zekâ sisteminin kendisini düzenler.

Sık sorulan sorular

AB Yapay Zekâ Yasası Türkiye'deki şirketlere uygulanır mı?

Evet, belirli durumlarda. AB pazarına yapay zekâ sistemi ya da modeli sunuyorsanız, yapay zekâ çıktınız AB'de kullanılıyorsa ya da AB'de kurulu bir şirketiniz yapay zekâ kullanıyorsa kapsamdasınız. Yapay zekâyı yalnızca Türkiye'deki faaliyetler için kullanıyor ve çıktılarını AB'de kullanmıyorsanız, yasa size doğrudan uygulanmaz.

Türkiye'nin bir yapay zekâ kanunu var mı?

Ekim 2026 itibarıyla yok. Kanun teklifleri TBMM'de bekliyor; 2026–2030 Eylem Planı ise risk temelli bir hukuki ve etik çerçeve hazırlanmasını öngörüyor. Kişisel veriler açısından KVKK ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun yapay zekâ rehberleri bugün de geçerli.

Dijital omnibus neyi değiştirdi?

(AB) 2026/1744 sayılı Tüzük, Ek III'teki yüksek riskli sistemlerin takvimini 2 Aralık 2027'ye, Ek I'dekileri 2 Ağustos 2028'e erteledi. Yapay zekâ okuryazarlığı yükümlülüğünü yumuşattı, KOBİ'lere tanınan bazı kolaylıkları küçük orta ölçekli şirketlere genişletti ve rıza dışı mahrem deepfake'ler ile çocuk istismarı içeriğine yönelik yeni yasaklar ekledi. Şeffaflık kuralları ertelenmedi.

Çalışanlarımızın ChatGPT kullanması bu yasaya tabi mi?

Yalnızca Türkiye'deki iç işler için kullanılıyorsa çoğu zaman kapsam dışıdır. AB'deki bir ekip kullanıyorsa ya da çıktılar AB'de kullanılıyorsa, metin taslağı ve özetleme gibi işler genellikle minimal risklidir ve temel beklenti, personelin yapay zekâ okuryazarlığını destekleyen önlemlerdir. Aynı araç AB'deki adayları elemek gibi yüksek riskli bir amaçla kullanılırsa yüksek risk kuralları devreye girer. Her durumda KVKK ve veri güvenliği kuralları geçerlidir.

AB'de bir temsilci atamamız gerekir mi?

Yalnızca AB pazarına yüksek riskli bir yapay zekâ sistemi ya da genel amaçlı bir yapay zekâ modeli sunan bir sağlayıcıysanız. Yalnızca şeffaflık kurallarına tabi bir web sitesi asistanı için Yapay Zekâ Yasası ayrı bir yetkili temsilci şartı koymaz. GDPR'ın kendi temsilci kuralları ise ayrıca geçerli olabilir.

KOBİ'ler için cezalar daha mı düşük?

Evet. KOBİ'ler ve girişimler için her ceza türünde sabit tutar ile ciro yüzdesinden düşük olanı uygulanır. Omnibus, yasaklı uygulamalar dışındaki cezalar için bu kuralı küçük orta ölçekli şirketlere de genişletti.

Sonraki adımlar

AB Yapay Zekâ Yasası'na uyum, hukuki olduğu kadar teknik bir iştir: Hangi sistemin nerede çalıştığını bilmek, asistanların ne söylediğini kontrol etmek ve kararların kaydını tutmak gerekir. Orbitra, yapay zekâ sistemlerinizin envanterini çıkarmanıza, AB'ye dokunan kullanımları belirlemenize ve web sitesi asistanlarınızı şeffaflık kurallarına uygun hâle getirmenize yapay zekâ danışmanlığı ile yardımcı olur. Ekiplerinizin yapay zekâ okuryazarlığını ise kurumsal yapay zekâ eğitimi ile geliştirir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kendi durumunuz için bir hukuk danışmanına başvurun.

HADİ BAŞLAYALIM
PROJECT INTAKE

AI otomasyon­unuzuyörüngeye taşıyalım

İyileştirmek istediğiniz süreci, müşteri yolculuğunu veya ekip yetkinliğini anlatın. AI otomasyon danışmanlığı, yapay zekâ asistanı, kurumsal eğitim ya da ölçülebilir pilot için doğru ilk adımı birlikte belirleyelim.

E-Posta[email protected]Sorular, strateji ve demo için
ORBITRA / PROJECT BRIEFSECURE CHANNEL
01
02
03
04