Şirketler İçin Yapay Zekâ Kullanım Politikası: Ücretsiz Şablon ve Uygulama Rehberi
Onaylı araçlar, veri kuralları, insan onayı ve şeffaflığı kapsayan, kopyalayıp uyarlayabileceğiniz yapay zekâ kullanım politikası şablonu ve uygulama adımları.

Şirketiniz yapay zekânın iş yerinde nasıl kullanılabileceğini yazıya dökmediyse, çalışanlarınız bu kararı çoktan kendi başlarına verdi. Bazıları yanıtları daha hızlı hazırlamak için müşteri e-postalarını herkese açık bir sohbet aracına yapıştırıyor. Bazıları ise kimse izin verildiğini söylemediği için yapay zekâdan tamamen uzak duruyor. İki sonuç da pahalıdır: ilki veri sızdırır, ikincisi elde edebileceğiniz verimliliği boşa harcar.
Yapay zekâ kullanım politikası, her çalışanın aklındaki üç soruyu yanıtlayarak bu sorunu çözer: Hangi araçları kullanabilirim? Bu araçlara neleri girebilirim? Ortaya çıkan çıktıdan kim sorumlu? Aşağıda kopyalayıp şirketinize uyarlayabileceğiniz bir şablon ve politikanın gerçekten uygulanıp uygulanmayacağını belirleyen yaygınlaştırma adımları yer alıyor.
Kısa cevap
- İşe yarayan bir yapay zekâ politikası kısa ve somuttur. Onaylı araçları sayar, veri kurallarını belirler, insan onayını zorunlu kılar, yapay zekâ kullanımının ne zaman açıklanacağını tanımlar ve sorunların nasıl bildirileceğini anlatır.
- Her yasağı onaylı bir alternatifle birlikte verin. Onaylı bir araç sunmadan yapay zekâyı yasaklamak, kullanımı göremediğiniz kişisel hesaplara iter.
- Verileri üç ya da dört sınıfa ayırın ve hangi sınıfın hangi araca girebileceğini açıkça yazın.
- Şirket dışına çıkan ya da bir kişiyi etkileyen her yapay zekâ destekli çıktının isimle belirlenmiş bir sorumlusu olsun.
- Politikayı çalışanlara kendi işleri üzerinden öğretin ve en az yılda iki kez gözden geçirin. Araçlar ve mevzuat, yıllık döngülerden daha hızlı değişiyor.
Yapay zekâ kullanım politikası neleri kapsamalı?
İyi bir politikanın her bölümü, çalışanların aksi hâlde tahminle yanıtlayacağı bir soruyu cevaplar.
| Bölüm | Yanıtladığı soru |
|---|---|
| Kapsam | Politika kimleri bağlar ve hangi araçlar yapay zekâ sayılır? |
| Onaylı araçlar | Hangi araçları, hangi hesapla kullanabilirim? |
| Veri kuralları | Her araca hangi bilgileri girebilirim? |
| İzin verilen ve yasak kullanımlar | Yapay zekâ burada ne için kullanılır, neler yasaktır? |
| İnsan onayı | Çıktıyı kim, ne zaman kontrol eder? |
| Şeffaflık | Yapay zekâ kullanıldığını ne zaman belirtmeliyiz? |
| Güvenlik | Hesapları, entegrasyonları ve AI agent'larını nasıl güvende tutarız? |
| Yeni araçlar | Listede olmayan bir aracı nasıl talep ederim? |
| Eğitim | İşte yapay zekâ kullanmadan önce neyi öğrenmeliyim? |
| Olaylar | Bir şeyler ters giderse ne yapmalıyım? |
Şablon
Köşeli parantez içindeki metinleri değiştirin, size uymayan bölümleri çıkarın ve dili sade tutun. Şablon, kişisel verileri KVKK, GDPR ya da benzeri bir veri koruma mevzuatı kapsamında işleyen bir şirketi varsayar. Hukuki atıfları faaliyet gösterdiğiniz ülkeye göre düzenleyin ve şirket içinde yayımlamadan önce son metni hukuk danışmanınıza inceletin.
1. Amaç ve kapsam
Bu politika, [Şirket] çalışanlarının, yüklenicilerinin ve stajyerlerinin iş yerinde yapay zekâ araçlarını nasıl kullanabileceğini belirler. Üretken yapay zekâ asistanlarını, halihazırda kullandığımız yazılımların içindeki yapay zekâ özelliklerini (e-posta, ofis ve CRM araçları gibi) ve bizim adımıza işlem yapabilen AI agent'larını kapsar. Şirket ya da kişisel cihazlarda, [Şirket] için yapılan tüm işlere uygulanır.
2. Tanımlar
- Yapay zekâ aracı: Diğer ürünlerin içindeki yapay zekâ özellikleri dâhil, makine öğrenmesi kullanarak metin, görsel, ses, kod ya da öneri üreten her türlü yazılım.
- Onaylı araç: 3. bölümde listelenen ve şirket tarafından yönetilen bir hesapla kullanılan yapay zekâ aracı.
- Kişisel veri: [KVKK / GDPR / ilgili mevzuat] kapsamında tanımlandığı şekliyle, kimliği belirli ya da belirlenebilir bir kişiye ilişkin her türlü bilgi.
- Gizli bilgi: Sözleşmeler, fiyatlar, kaynak kodu ve planlar dâhil olmak üzere [Şirket], müşterileri, iş ortakları ya da çalışanları hakkındaki kamuya açık olmayan bilgiler.
3. Onaylı araçlar
İş için yalnızca aşağıda listelenen araçlar ve yalnızca [tek oturum açma (SSO) ile korunan] şirket hesapları üzerinden kullanılabilir. Listede yer alan araçlar için bile şirket işleri kişisel hesaplarla yapılamaz.
| Araç | Onaylı kullanım alanı | İzin verilen en yüksek veri sınıfı | Sorumlu |
|---|---|---|---|
| [Kurumsal yapay zekâ asistanı] | Taslak hazırlama, özetleme, çeviri, analiz | Şirket içi | [BT] |
| [Kodlama asistanı] | Onaylı depolarda kod önerileri | Gizli (yalnızca kaynak kodu) | [Yazılım ekibi lideri] |
| [Herkese açık yapay zekâ araçları, ücretsiz sürümler] | Yalnızca kamuya açık bilgilerle araştırma ve taslak | Kamuya açık | [BT] |
4. Veri kuralları
Herhangi bir yapay zekâ aracını kullanmadan önce gireceğiniz en hassas bilgiyi belirleyin. Emin olmadığınızda bilgiyi daha yüksek sınıfa aitmiş gibi değerlendirin.
| Veri sınıfı | Örnekler | Nerede kullanılabilir? |
|---|---|---|
| Kamuya açık | Web sitesinde yayımlanmış içerikler, basın bültenleri, kamuya açık raporlar | Tüm onaylı araçlar |
| Şirket içi | İç prosedürler, hassas olmayan toplantı notları, taslaklar | Yalnızca onaylı şirket araçları |
| Gizli | Sözleşmeler, fiyatlar, duyurulmamış planlar, kaynak kodu | Yalnızca 3. bölümde gizli veri için onaylanmış araçlar |
| Kişisel veri ve özel nitelikli kişisel veri | Müşteri kayıtları, özgeçmişler, sağlık, biyometrik ya da finansal veriler | Yalnızca kişisel veri için onaylanmış araçlar; hukuki dayanak, veri işleme sözleşmesi ve yurt dışına aktarım güvenceleri sağlanmış olmalıdır |
Bir araç kişisel veri için açıkça onaylanmadıkça, kullanmadan önce isimleri, kimlik numaralarını, iletişim bilgilerini ve hesap numaralarını çıkarın ya da maskeleyin.
5. İzin verilen kullanımlar
Onaylı araçlar; 4. bölümdeki veri kurallarına uyulması ve çıktının 7. bölüme göre kontrol edilmesi koşuluyla taslak hazırlama, özetleme, çeviri, sınıflandırma, analiz, fikir üretme ve kod yazma ya da kod inceleme için kullanılabilir.
6. Yasak kullanımlar
- Bir araca, o aracın onaylı olmadığı sınıftan bilgi girmek.
- bölümdeki kontrol süreci ve [Hukuk / Uyum] onayı olmadan, bir kişinin istihdamı, kredisi, sigortası ya da hizmetlere erişimiyle ilgili kararları yapay zekâyla vermek veya bu kararları esaslı biçimde yapay zekâya dayandırmak.
- Gerçek bir kişiyi taklit eden içerik ya da gerçek kişilerin rızası olmadan onlara ait sentetik görsel, ses veya video üretmek.
- Yetkin bir kişinin incelemesi olmadan yapay zekâ çıktısını müşterilere hukuki, tıbbi, finansal ya da güvenlik tavsiyesi olarak sunmak.
- [BT] onayı olmadan AI agent'larını, tarayıcı eklentilerini ya da eklentileri şirket sistemlerine bağlamak.
- [Şirket]'in kullanım hakkına sahip olmadığı üçüncü taraf içeriklerini yüklemek.
7. İnsan onayı ve hesap verebilirlik
Yapay zekâ destekli her çıktının isimle belirlenmiş bir sorumlusu vardır. Yapay zekâ destekli bir içerik [Şirket] dışına gönderilmeden, yayımlanmadan ya da bir kişiyi etkileyen bir kararda kullanılmadan önce sorumlu kişi içeriği doğruluk, eksiksizlik, üslup ve mevzuata uygunluk açısından kontrol eder. Yapay zekâ araçları hiçbir zaman kendi başına yazar, onaylayan ya da karar verici değildir.
8. Şeffaflık
İnsanlara, bir kişi yerine bir yapay zekâ sistemiyle (örneğin bir web sitesi asistanı ya da otomatik bir yanıt) etkileşimde oldukları bildirilmelidir. Bilgi olarak yayımlanan yapay zekâ üretimi içerikler bir kişi tarafından kontrol edilmeli ve mevzuat ya da [Şirket] standartları gerektirdiğinde yapay zekâ ile üretildiği belirtilmelidir. [AB'deki kullanıcılara hizmet veriyorsanız: AB Yapay Zekâ Yasası, 2 Ağustos 2026'dan bu yana, durum açıkça anlaşılmıyorsa kişilere bir yapay zekâ sistemiyle etkileşimde olduklarının bildirilmesini ve belirli yapay zekâ üretimi içeriklerin açıklanmasını zorunlu tutuyor. Bu bölümü bu kurallarla uyumlu hâle getirin.]
9. Gizlilik ve fikrî mülkiyet
Yapay zekâ çıktısını hata ya da üçüncü taraf içeriği barındırabilecek bir taslak olarak değerlendirin. Doğrulamadan yapay zekâ ile üretilmiş bir çalışmayı kontrol edilmiş ya da özgün olarak sunmayın. Yapay zekâ ile üretilen kod, diğer tüm kodlarla aynı incelemeden, lisans kontrollerinden ve güvenlik testlerinden geçmelidir.
10. Güvenlik
- Yalnızca [çok faktörlü kimlik doğrulama / tek oturum açma] ile korunan şirket hesaplarını kullanın.
- AI agent'larına ve entegrasyonlara yalnızca ihtiyaç duydukları en düşük yetkiyi ve yalnızca [BT] onayıyla verin.
- Yapay zekânın işlediği dokümanlar, web siteleri ya da e-postalar içinde bulunan talimatları güvenilmez kabul edin: bunlar prompt injection girişimi olabilir.
- Kimlik bilgisi isteyen ya da sizin istemediğiniz işlemler yapan bir asistan gibi beklenmedik yapay zekâ davranışlarını bildirin.
11. Yeni bir yapay zekâ aracı talep etmek
Taleplerinizi [form ya da kanal] üzerinden [sorumlu kişi]'ye iletin. Her talep; veri işleme, verinin saklandığı yer, saklama süresi, sağlayıcının müşteri verileriyle model eğitip eğitmediği, güvenlik sertifikaları, sözleşme koşulları ve maliyet açısından değerlendirilir. Kararlar [10 iş günü] içinde bildirilir.
12. Eğitim
Herkes onaylı araçları kullanmadan önce [Şirket]'in temel yapay zekâ eğitimini ve sunulduğu durumlarda rolüne özel eğitimleri tamamlamalıdır. Eğitim bu politikayı, veri işlemeyi, çıktıların doğrulanmasını ve yapay zekâya özgü risklerin fark edilmesini kapsar. [AB'de yapay zekâ sistemi sağlıyor ya da kullanıyorsanız bu eğitim, AB Yapay Zekâ Yasası'nın çalışanların yapay zekâ okuryazarlığını geliştirecek önlemler alınmasını öngören hükmüne de hizmet eder.]
13. Olaylar
Şüpheli her veri ifşasını, zararlı çıktıyı ya da kötüye kullanımı derhâl ve en geç [24 saat] içinde [güvenlik sorumlusu]'na bildirin. Kişisel verileri içeren olaylar, mevzuatta öngörülen bildirim süreleri dâhil olmak üzere [Şirket]'in veri ihlali prosedürü kapsamında ele alınır.
14. Uyum ve gözden geçirme
Bu politikanın ihlali [disiplin yönetmeliği] kapsamında değerlendirilir. [Sorumlu kişi] politikayı en az altı ayda bir ve [Şirket] yeni bir yapay zekâ aracı kategorisini kullanmaya başladığında ya da ilgili mevzuat değiştiğinde gözden geçirir.
Sürüm [1.0], [ad ve unvan] tarafından [tarih] tarihinde onaylanmıştır.
İlgili yazı: KVKK ve Yapay Zekâ: Türk Şirketleri ChatGPT'ye Neyi Gönderebilir, Neyi Gönderemez
Politikayı uygulanır hâle getirmek
E-posta ekiyle gönderilen bir politika hiçbir şeyi değiştirmez. Davranışı şekillendirip şekillendirmeyeceğini şu adımlar belirler.
- Önce onaylı araçları kullanıma açın. Onaylı alternatif ilk günden hazır değilse insanlar daha önce kullandıkları araçlara devam eder.
- Politikayı rol bazlı oturumlarda gerçek örneklerle anlatın. Bir destek uzmanının ve bir yazılımcının karşılaştığı veri soruları farklıdır; her birine kuralı kendi işine uygulanmış hâliyle gösterin.
- Veri kurallarını işin yapıldığı yere koyun. İntranette ve araçların içinde duran tek sayfalık bir özet, on iki sayfalık bir PDF'ten çok daha sık okunur.
- Sorumluları belirleyin. Politikanın bir sahibi, araç taleplerini yanıtlayan biri ve olay bildirimlerini alan biri olmalı. Üç ismi de duyurun.
- Ölçün. Onaylı araçların kullanımını, araç taleplerinin sayısını ve olayları takip edin. Onaylı araçların az kullanılması genellikle onaysız araçların kullanıldığı anlamına gelir.
- Takvime bağlı olarak gözden geçirin. Bir sonraki gözden geçirme tarihini politikanın içine yazın ve o tarihe uyun.
İlgili yazı: Ekiplerin Çalışma Biçimini Gerçekten Değiştiren Kurumsal Yapay Zekâ Eğitimi
Sık yapılan hatalar
- Yapay zekâyı tamamen yasaklamak. Kullanım, hiçbir görünürlüğünüzün ve kontrolünüzün olmadığı kişisel hesaplara ve telefonlara kayar.
- Politikayı araçları işleten kişiler olmadan yazmak. Yalnızca hukuk ekibinin hazırladığı bir politika çoğu zaman uygulanamaz; BT'yi, bilgi güvenliğini ve yapay zekâyı her gün kullanan ekipleri sürece dâhil edin.
- Belirsiz kurallar. "Yapay zekâyı dikkatli kullanın" kuralına uyulamaz ve bu kural denetlenemez. "Herkese açık yapay zekâ araçlarına müşteri adı girmeyin" kuralı ise uygulanabilir.
- Gizli işler için onaylı araç bulunmaması. Onaylı araçların hepsi herkese açık araçlarsa gizli işler ya durur ya da gitmemesi gereken bir yere gider. Özel bir kurulum ya da kendi sunucunuzda çalışan bir model bu boşluğu kapatabilir.
- Yazılımların içindeki yapay zekâyı unutmak. E-posta, ofis ve CRM yazılımlarındaki yapay zekâ özellikleri de şirket verisi işler ve onaylı araçlar listesinde yer almalıdır.
- AI agent'larını unutmak. Yalnızca soru yanıtlamayıp işlem de yapan araçlar için açık yetki kuralları ve insan onayı noktaları gerekir. Yapay zekâ iş akışlarını prompt injection'a karşı korumayı anlatan yazımıza göz atın.
Sık sorulan sorular
Küçük bir şirketin yapay zekâ politikasına ihtiyacı var mı?
Evet ve kısa bir politika yeterlidir. Onaylı araçları, asla girilmemesi gereken verileri ve kime danışılacağını sıralayan tek bir sayfa risklerin büyük kısmını karşılar. Politikanın uzunluğu şirketin büyüklüğüne göre değişebilir; ihtiyacın kendisi değişmez.
ChatGPT ve benzeri araçları yasaklamalı mıyız?
Gizli ve kişisel veriler için herkese açık araçları yasaklamak mantıklıdır. Yapay zekâyı tümden yasaklamak ise nadiren işe yarar; çünkü insanlar onu kişisel cihazlarında kullanmaya devam eder. Daha iyi yaklaşım, kurumsal düzeyde bir aracı onaylamak, net veri kuralları koymak ve çalışanlara bu aracı iyi kullanmayı öğretmektir.
KVKK ya da GDPR yapay zekâ politikası zorunlu tutuyor mu?
İki düzenleme de "yapay zekâ politikası" adında bir belgeyi zorunlu tutmaz. Ancak her ikisi de kişisel verilerin yapay zekâ araçları ve sağlayıcıları tarafından işlenmesi dâhil nasıl işlendiğini kontrol etmenizi ve bunu gösterebilmenizi gerektirir. Yazılı bir politika, veri işleme sözleşmesi bulunan onaylı araçlar ve eğitim kayıtları bunun pratik kanıtıdır.
Kişisel Verileri Koruma Kurumu da üretken yapay zekâ konusunda rehberler yayımladı: Kasım 2025'te "Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda)", Mart 2026'da ise "İş Yerlerinde Üretken Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı" başlıklı bir belge. Kurum, iş yerlerindeki kullanımın çoğu zaman tanımlı bir kurumsal strateji ya da politika yerine bireysel tercihlere göre gerçekleştiğine ve bunun izlemeyi ve yönetimi zorlaştırdığına dikkat çekiyor. Yazılı bir politika, bu kaygıya verilebilecek en doğrudan yanıttır.
Yapay zekâ araçlarınız ya da asistanlarınız AB'deki kişilere hizmet veriyorsa, AB Yapay Zekâ Yasası yapay zekâ okuryazarlığı önlemleri ve kullanıcılara karşı şeffaflık gibi ek yükümlülükler getirir. Ayrıntılar için AB Yapay Zekâ Yasası'nın Türk şirketleri için ne anlama geldiğine bakın. Suudi Arabistan ya da BAE'deki müşteriler için bu ülkelerin veri koruma kanunlarının yapay zekâ asistanlarından ne istediğini inceleyin.
Politika ne sıklıkla güncellenmeli?
En az altı ayda bir ve AI agent'ları gibi yeni bir araç kategorisini kullanmaya başladığınızda ya da ilgili mevzuat değiştiğinde hemen gözden geçirin. Herkesin hangi kuralların geçerli olduğunu bilmesi için sürüm numarasını ve onay tarihini belgeye yazın.
Sonraki adımlar
Bir politika ancak arkasındaki onaylı araçlar ve iş akışları hazır olduğunda işe yarar. Orbitra, şirketlerin bu araçları seçip kurmasına yapay zekâ danışmanlığı ve AI otomasyonu hizmetiyle yardımcı olur; kuralları ise kurumsal yapay zekâ eğitimi ile gerçek işler üzerinde öğretir. İlk yapay zekâ politikanızı hazırlıyorsanız, bu şablonu verinize, araçlarınıza ve ekiplerinize uyan kurallara dönüştürmenize yardımcı olabiliriz.
